(संसारका १७५ देशमा पढिने, फोहोरी राजनीतिबाट पुरै अलग, संसारभर छरिएर रहेका नेपालीहरुको साझा, स्वतन्त्र, अनलाइन पत्रिका www.NepalMother.com, एउटा क्लिकमा सबैथोक)

20140924

देश विखण्डनको मुद्दा उठ्दा सांसदहरू मुखमा पानी भरेर बसेका छन्, मानौँ राउतमाथि कारबाहीको माग राख्दा उनीहरूको ज्यान र ‘जागिर’ दुवै धरापमा पर्नेछ !

- देब प्रकाश त्रिपाठी 
अध्यात्मवादमा विश्वास गर्ने एकथरी मानिसका दृष्टिमा यो जगत् मिथ्या हो, भ्रम हो । जगत्लाई मिथ्याको रूपमा बुझ्दा देशलाई मात्र सत्य अर्थात् वास्तविक मान्न सकिँदैन । जीवन–जगत् भ्रम–मिथ्या जे भए पनि भ्रमभित्रको वास्तविकता हामी हौँ जसले जगत् देखिरहेको छ, अनुभूत गरिरहेको छ र आफू हुनुको अस्तित्वबोध अनेक प्रकारले गरिरहेको छ । जगत्लाई भ्रम देख्नेहरूको दृष्टि सही नै हो भने पनि यही भ्रमभित्रको वास्तविकतालाई इन्कार गर्न सकिँदैन । जगत् छ– त्यसैले हामीले देखिरहेका छौँ, हामी छौँ त्यसैले अनुभूत गरिरहेका छौँ । संसार छ, जगत् छ, देश र हामी छौँ । अर्का एकथरी मानिस छन् जो आफूलाई साम्यवादी (कम्युनिस्ट) दाबी गर्छन् र उनीहरू जगत् मिथ्या त भन्दैनन् तर देश अर्थात् राज्यसत्तालाई स्वीकार गर्दैनन् र संसारबाट राज्य अर्थात् देशहरूको अस्तित्व उन्मूलन गर्नुपर्छ भन्ने दार्शनिक मान्यता राख्छन् । राज्यहरूको अस्तित्व उन्मूलन गर्न अरूहरूले अस्वीकार गर्ने हुनाले मात्र आफू (कम्युनिस्ट) हरूले राज्यसत्तामा एकलौटी अधिकार राख्नुपर्ने (कु) तर्क
उनीहरूबाट प्रस्तुत हुँदै आएको छ ।
मानव सभ्यताको विकासक्रममा एउटा देश बन्दै गर्दा त्यहाँका बसोबासीहरूले अनेकौँ उतारचढावहरूको सामना गर्नुपरेको तथ्य इतिहासमा पढ्न पाइन्छ । राज्य अर्थात् देश आफ्नो हित, स्वाभिमान, प्रतिष्ठा र पहिचानसँग अन्तरसम्बन्धित भएकोले मानिसहरूबीच यदि सर्वाधिक ठूला हिंसात्मक युद्ध भएका छन् भने राज्यकै निहुँमा या नाममा भएका छन् । राज्य स्थापित गर्ने, राज्य सञ्चालन गर्ने र राज्य विस्तार गर्ने क्रममा उत्पन्न तनाव–विवाद र सङ्घर्षका कारण संसारमा सर्वाधिक मानिस मारिएका छन् । इस्लाम धर्मावलम्बीहरूले धर्मका नाममा पनि हिंसा र युद्ध रचना गरेका छन्– यो बेग्लै सत्य हो । राज्यसत्ताका नाममा कम्युनिस्टले र धर्मसत्ताका नाममा मुसलमानहरूले रचेका युद्ध र त्यसक्रममा भएको मानवीय क्षतिको विश्लेषण गर्दा ‘साँच्चि संसारमा कम्युनिस्ट र मुसलमानहरू नभइदिएका भए यो पृथ्वी कति शान्त हुँदो हो’ भनी प्रश्न उठाउने इच्छा जागृत हुनसक्छ । कम्तीमा १९औँ शताब्दीयताका हिंसात्मक घटना र तिनका पात्र तथा कारणहरूको अन्वेषण गर्दा मानिसमा इस्लाम धर्म र कम्युनिस्ट ‘दर्शन’प्रति यसरी प्रश्न उठ्नुलाई अस्वाभाविक मान्नुपर्ने देखिँदैन ।
श्री ५ बडामहाराजाधिराज पृथ्वीनारायण शाहको कौशलपूर्ण प्रयासमा स्थापना भएको आधुनिक नेपालले प्रारम्भकालदेखि एकात्मक अभ्यास गर्दै आएको र करिब साढे दुई शताब्दीको यस अभ्यासले हामी जुनसुकै जाति, भाषा, धर्म र क्षेत्रका भए पनि ‘सबै नेपाली हौँ’ भन्ने अकाट्य अनुभूति गराएको पनि हो । समानताका ठेकेदारझैँ प्रस्तुत हुने र संसारमा मानिसको कुनै जात हुँदैन भन्ने कम्युनिस्टहरूले जातको मुद्दा उठाइदिए, जातीय पहिचानसहितको राज्य निर्माण हुनुपर्ने नारा लगाए र देशको अस्तित्वलाई जगैदेखि हल्लाइदिए । क्षेत्रीयतावादीहरू इतिहासका पानामा यदाकदा झुल्किने गरेको पाइए पनि जातिवादले यस मुलुकमा कुनै स्थान पाउन सकेको थिएन । कम्युनिस्टहरूले जातीय राज्यको अवधारणा सार्वजनिक गरेपछि पूर्वमा एकथरीले नेपालबाट अलग्गिन चाहेको सङ्केतहरू दिइरहेका छन् । यसैबीच तराईको (कोसीपश्चिम र बारापूर्व) केही भूभागलाई समेटेर अलग मुलुक निर्माण गर्ने सपना कुनै सीके राउत नामक व्यक्तिले देखे । आफू ‘जिन्ना’ बन्ने सपना देखेका उनले झन्डा र राष्ट्रिय गीत निर्धारण गरे । सेना, प्रहरी, प्रशासन र कूटनीतिक नियोगहरू गठनको परिकल्पना गर्दै तराईका बेरोजगार युवालाई भेला गरेर देश विखण्डनका लागि भड्कावपूर्ण भाषण दिन थाले । अमेरिका बसाइ र पीएचडीको प्रमाणपत्रलाई आफूप्रति आकर्षित गर्ने एप्रोन बनाएका सीकेको देशविरुद्धका गतिविधिबारे सुरक्षा निकायले जानकारी पाए पनि सम्भवतः उसले एक्सन लिनुभन्दा निगरानी राख्नुलाई उचित ठान्यो र तीन वर्षभित्र देशविरुद्ध मान्छे भड्काउने क्रमले तीव्रता लिएको पाएपछि नेपाल प्रहरीले ती राउतलाई देशद्रोहको प्रमाणसहित गिरफ्तार ग-यो । देशको सार्वभौमिक स्वतन्त्रता र अखण्डता जोगाउनु देशवासी हरेकको न्यूनतम कर्तव्य हुनुपर्छ र हुन्छ पनि, यस्तो कर्तव्य पालना गर्न मन्त्री÷प्रधानमन्त्री भइरहनुपर्दैन र बर्दीधारी बन्नुपर्छ भन्ने पनि होइन । नेपालको हरेक संविधान र पछिल्लोपटक अस्तित्वमा राखिएको अन्तरिम संविधानले समेत देश विखण्डनलाई अपराध मानेको छ । यस संविधानको भाग ३, मौलिक हक खण्डअन्तर्गत नेपालको सार्वभौमसत्ता, अखण्डता र जातीय सद्भावमा प्रतिकूल असर पार्ने गतिविधिलाई प्रतिबन्ध लगाउन सकिने स्पष्ट गरेको छ । ०६३ को अन्तरिम संविधानले समेत देशको सार्वभौमिक स्वतन्त्रता र राष्ट्रिय अखण्डताको पक्षमा वकालत गरेको सन्दर्भ आफैँमा रोचक भए पनि यो छ र संविधानविपरीतका क्रियाकलापलाई निरुत्साहित गर्नु कानुनी रक्षकको भूमिकामा रहेको नेपाल प्रहरीको सामान्य कर्तव्य हो । देशद्रोही क्रियाकलापमा संलग्न कसैलाई गिरफ्तार गर्नु या दण्डको भागी बनाउनु सामान्य कर्म भए पनि यस परिस्थितिमा कुनै राउतलाई गिरफ्तार गर्नुलाई प्रहरीको साहसिक काम मानिएको छ । यस महान् कार्यका लागि पूर्वाञ्चल प्रहरी प्रमुख नवराज सिलवाल र महानिरीक्षक उपेन्द्रकान्त अर्याललाई दिल खोलेर बधाई र धन्यवाद दिनुपर्ने हुन्छ । कम्तीमा नेपाललाई माया गर्ने र नेपाली भएकोमा गौरव महसुस गर्ने हरेकले प्रहरी कारबाहीको मुक्तकण्ठले प्रशंसा गरेका छन् । तर, शङ्कास्पद क्रियाकलापमा संलग्न हुँदै आएका पद्मरत्न तुलाधर र दमननाथ ढुङ्गानालगायत केही रहस्यमयी व्यक्ति तथा राजनीतिक समूहको नेतृत्वदायी भूमिकामा रहेका कतिपयले राउतको गिरफ्तारीलाई जायज मानेनन् । राउतको गिरफ्तारीलाई नाजायज ठान्नु भनेको देश टुक्र्याउने कार्य वा कुरालाई जायज मान्नु हो । आफ्नो अस्तित्व प्रमाणित गर्न सदैव चिन्तित देखिएका पद्मरत्नहरूसँगै तराईकेन्द्रित केही राजनीतिक समूहका अगुवाले समेत राउत गिरफ्तारीको विरोध गरे । महन्थ ठाकुरहरू आफ्नो देशभक्तिमाथि शङ्का गरियो भन्दै सधैँ चिन्ता जाहेर गर्ने गर्दथे । देशभक्तिमा शङ्का गरियो भनेर चिन्ता गर्नेहरूका लागि राउत प्रकरण एउटा सुवर्ण अवसर बनेर आएको हो । पहाडतिरका खाँटी देशभक्त र तराईका नेताहरूको देशभक्तिमा खोट देख्नेहरूलाई चुनौती दिँदै बाबुराम भट्टराईदेखि पद्मरत्न र दमननाथसमेतले राउतको क्रियाकलापका पक्षमा वक्तव्य दिएका बेला तराईका नेताहरूले देश विखण्डनको सोचलाई निन्दा गर्दै राउतको गिरफ्तारीलाई स्वागत गरेका भए देशभक्तिमा शङ्का गर्नेहरूलाई धेरै ठूलो जवाफ हुन सक्थ्यो, गरेनन् । ‘छेउ पाए घचेट्ने र कुना पाए अँचट्ने’ व्यवहार तराईकेन्द्रित केही राजनीतिक समूहका अगुवाहरूले फेरि पनि प्रस्तुत गरे । तराईका जनता आर्थिक र सामाजिक एवम् सांस्कृतिक समस्याबाट प्रताडित भए पनि तिनको धार्मिक आस्था र देशभक्ति वास्तवमै प्रशंसनीय छ । क्षेत्रीयस्तरमा खुलेका केही राजनीतिक समूहका अगुवाहरूले तिनलाई दिग्भ्रमित तुल्याउँदै आएका छन् । र, राउत प्रकरणमा प्रस्तुत व्यवहारले उनीहरूको देशभक्तिमा शङ्का गर्नेहरूलाई थप बल मिलेको छ ।
छिमेकी मित्रराष्ट्र भारतमा नयाँ शक्तिको उदयपश्चात् क्षेत्रीय राजनीतिमा रमाइरहेका केही मधेसी नेताहरू विचलित भएको तिनका आफ्नै व्यवहारले पुष्टि गरिरहेछ । संविधानसभाको दोस्रो निर्वाचनले साम्प्रदायिक ‘राजनीति’ गर्नेहरूलाई निरुत्साहित गरेपछि विक्षिप्तझैँ भएका उनीहरू भारतीय प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीको नेपाल नीतिका कारण थप विचलित भएका हुन् । आफैँमा महान् राष्ट्रवादी नेता मोदीले अर्को मुलुकको राष्ट्रियता, सार्वभौमिकता र राष्ट्रिय एकता एवम् अखण्डताको सम्मान गर्न जानेका छन् । उनले आफ्नो यस सोचलाई व्यवहारतः सिद्ध गरिसकेका पनि छन् । मोदीले हिमाल, पहाड र तराईको एकतामा जोड दिएर नेपाली राष्ट्रियताप्रति अभूतपूर्व स्नेह देखाएका हुन् । यस घटनाले आहत केही मधेसकेन्द्रित अगुवाहरू किंकर्तव्यविमुढ हुनुपरेको यस समयमा अलग्गै देश निर्माण गर्ने सपना कसैले देख्नुलाई महान् अवसरका रूपमा प्रयोग गर्न खोजिएको छ । राउतको अभियान तिनका लागि ‘डुबतेको तिनका सहारा’झँै भएको छ । देशभक्ति प्रदर्शन गर्ने अवसरलाई उनीहरूले आफ्नो राजनीतिक हैसियत पुनस्र्थापना गर्ने मौकाको रूपमा प्रयोग गर्न चाहेका छन् ।
मध्यतराईकेन्द्रित केही राजनीतिकर्मीले राउत प्रकरणमा जुन प्रकारको ‘रूप’ प्रस्तुत गरे त्योभन्दा पनि लज्जापूर्ण व्यवहार संविधानसभा सदस्यको रूपमा रहेका सांसदहरूले दर्शाए । गम्भीर आपराधिक क्रियाकलापमा संलग्न रहेका कारण प्रहरीको ‘मोस्टवान्टेड’मा परेको कुनै दिनेश नामक चरी प्रहरीसँगको मुठभेडमा मारियो, सांसदहरूले संसद्मा आँधी–बेहरी ल्याए । चरी मारियो त्यसैले अब पृथ्वी घुम्दैन र अब धर्तीमा दिन र रात हुने क्रमको अन्त्य भयो भन्ने प्रकारले विरोध र व्यवधान पैदा गरे सांसदहरूले । संसद्मा यस किसिमको व्यवधान प्रिय नेता मदन भण्डारीको निधनमा पैदा गरिएको थियो, दुई दशकपछि चरी मर्दा पनि झन्डै त्यही स्तरको आक्रोश सांसदहरूले प्रकट गरे । सांसदहरूको विरोध, व्यवधान र आक्रोशको मात्रा देखेपछि सरकारद्वारा ठूलै अपराध भएछ भन्ने भान जनसाधारणमा परेको थियो । चरीको मृत्यु नेपाली इतिहासको दुःखद् अविष्मरणीय घटना भन्ने सन्देश दिएका थिए सांसदहरूले । तर, देश विखण्डनजस्तो आपराधिक क्रियाकलापमा संलग्न व्यक्ति सप्रमाण पक्राउ पर्नुलाई चाहिँ उनीहरूले सायद सामान्य रूपमा लिए, त्यसैले शब्द खर्च गर्नुपर्ने आवश्यकता महसुस गरेनन् । कतिपय पात्रहरूले देश टुक्र्याउने अभियानलाई अभिव्यक्ति स्वतन्त्रतासँग जोडेर रिहाइको माग गरे, केहीले राउतको अभियानप्रति सहमति जनाउँदै गिरफ्तारीको विरोध गरे । प्रहरीले संविधान र कानुनबमोजिम आवश्यक प्रक्रिया सुरु गर्दा कानुन र संविधानको मुख्य स्रोत मानिने संसद्का सदस्यहरूले न सार्वभौमिक अखण्डता र राष्ट्रिय एकताका पक्षमा केही बोले न कानुन, संविधान र राष्ट्रको पक्षमा नेपाल प्रहरीले चालेको कदमको सराहना गरे, न देशद्रोहीमाथि गरिनुपर्ने कानुनी कारबाहीकै बारेमा चासो राखे । देश विखण्डनको मुद्दा उठ्दा सांसदहरू मुखमा पानी भरेर बसेका छन्, मानौँ राउतमाथि कारबाहीको माग राख्दा उनीहरूको ज्यान र ‘जागिर’ दुवै धरापमा पर्नेछ । आफूभन्दा महत्वपूर्ण देशलाई ठान्न राजनीतिकर्मीहरूले छोडेका छन्, देशका लागि आफू नभई आफ्ना लागि देश भएको ठान्ने प्रवृत्ति नेपाली राजनीतिकर्मीहरूमा घनीभूत देखिन्छ । देश विखण्डनका निम्ति सङ्गठित प्रयास हुँदा मौन रहेका सांसदहरू देशद्रोहीको गिरफ्तारीमा पनि मौन छन् । कुनै डन चरीले जति महत्व पनि देशले नपाएपछि सांसदहरूले आफूहरू देशबाट धेरै टाढिएको व्यवहारसिद्ध प्रमाण दिएका छन् । कम्युनिस्ट पार्टी र तिनका नेताहरू देश विखण्डनको नाराले भन्दा विखण्डनकारीको गिरफ्तारीले आहत भएका छन् । मधेसकेन्द्रित राजनीतिकर्मीहरूले देश छोडेर कुनै राउतको चिन्ता गर्दा उनीहरू आफैँ थप ‘एक्स्पोज’ भइरहेका छन् । यस्तो व्यवहारले देशलाई त क्षति पु-याउने नै छ, उनीहरू स्वयम्् पनि लाभान्वित हुने छैनन् भन्ने सत्य बुझ्न आवश्यक छ ।

No comments:

Post a Comment

बेनाममा अरुलाई गाली गलौज गर्दै जथाभाबी कमेन्ट लेख्नेहरु लाई यो साईटमा स्थान छैन तर सभ्य भाषाका रचनात्मक कमेन्ट सुझाब सल्लाह लाई भने हार्दिक स्वागत छ । तल Anonymous मा क्लिक गर्नुश अनी आफ्नो सहि नाम र सहि ईमेल सहित ईंग्लिश वा नेपाली मा कमेन्ट लेखी पठाउनुश, अरु वेबसाईट र यस् मा फरक छ बुझी दिनुहोला धन्यवाद । address for send news/views/Article/comments : Email - info@nepalmother.com - सम्पादक