(संसारका १७५ देशमा पढिने, फोहोरी राजनीतिबाट पुरै अलग, संसारभर छरिएर रहेका नेपालीहरुको साझा, स्वतन्त्र, अनलाइन पत्रिका www.NepalMother.com, एउटा क्लिकमा सबैथोक)

20131231

अङ्ग्रेजी पात्रोअनुसारको सन् २०१३ ले संसारबाट आजै रातिदेखि बिदा लिदै !

- एकराज पाठक 

अङ्ग्रेजी पात्रोअनुसारको सन् २०१३ ले संसारबाट आजै रातिदेखि बिदा लिदैछ । तर यसले यसले छोडेका कतिपय राम्रा, नराम्रा घटना र बिचारहरू भने संसारसामु कयौँ वर्ष तथा युगौँसम्मका लागि अविस्मरणीय भएर रहने छन् । रङ्गभेदविरोधी आन्दोलनका विश्वनेता नेल्सन मण्डेलाको निधन सन् २०१३ लाई युगौँसम्म चिनाउने यस्तै एक अविस्मरणीय घटनाका रुपमा रहनेछ ।  डिसेम्बर ७ का दिन विश्वका अखबारहरूका आमुख पृष्ठमा समेत मुख्य समाचरको हैसियत ग्रहण गरेको यस समाचार यसवर्षको सबैभन्दा चर्चित तर दुःखद समाचार हो । उहाँको निधन डिसेम्बर ६ मा भएको थियो ।अफ्रिकाको एउटा कुनामा जन्मिएको एक व्यक्तिले आफ्नो मृत्युको खबरले संसारभरिका देशका राष्ट्रिय झण्डा झुकाउँछ र संसारलाई नै शोकमा डुबाउँछ भने यो भन्दा ठूलो मृत्युको सम्मान सायदै कसैले पाउन सक्छ होला । यही मृत्युको सन्देश आगामी युगौँ युगसम्मका लागि समेत प्रेरणाका रुपमा रहनेछ । रङ्गका आधारमा मानवबीच गरिने गरिएको विभेदको सीमा रेखा मेटाउनसंघर्ष गरेका महानमानवका रुपमा मण्डेलालाई विश्व इतिहासमा आउने कयौँ पुस्ताले पनि स्मरण गर्नेछ ।  सिरियाले दुखाएको विश्वको टाउकाको ओखती ३० महिना बितिसक्दा पनि पत्ता लाग्न सेकेको छैन । विश्व मानचित्रको मध्यपूर्वमा पर्ने यस देशको राष्ट्रपतिको कुर्सीमा बसेका एकजना व्यक्तिलाई सत्ताबाट हटाउने मागका लागि करिब एकलाख ३० हजार नागरिकले बलिदानी दिईसकेका छन् । लाखौँलाख विदेशमा शरणार्थीका रुपमा बसेका छन् भने हजारौँ निर्दोष नागरिक
अङ्भङग भएर बाँचिरहेका छन् । राष्ट्रपति बसार अल असादको सत्तामोहको यो नरसंहारलाई संसारले हेरिमात्र रहेको छ । 

     उता इजिप्टको सङ्क्रमणकालीन तरल राजनीति उल्टोपट्टि बगिदिँदा यसले अर्को इराक जन्मिने खतरा बढाइदिएको छ । सङ्क्रमणकालीन तरल राजनीतिको खोलो कता बग्छ पत्तै नहुने । त्यसैले यो अवधिलाई संवेदनशील राजनीति भनिएको रहेछ । चार महिना अघिसम्मका राष्ट्रपतिलाई यतिखेर सेनाले हिरासतमा राखेको छ र उनको दललाई आतङ्ककारी घोषणा गरी जर्बरजस्त मान्छे मार्ने लाईसेन्स सेनाले प्राप्त गरिसकेकोजस्तो देखिएको छ । 
    
     तीन दशक लामो होसनी मुबारकको शासन आम जनआन्दोलनबाट ढालेर दुई वर्षअघि मात्र मोहमद मोर्सी सत्तामा आए । उनलाई संविधानसभा निर्वाचनको लगभग दुई तिहाई परिणामले राष्ट्रपति बनायो । तर त्यसको वर्षदिन पनि नपुग्दै उनलाई सेनाले अपदस्थ ग¥यो । कस्तो अचम्म भने वर्षदिन मात्र अघि मुबारक ढाल्न आफ्नै नेतृत्वमा निस्किएको लाखौँको जुलुश उनी राष्ट्रपति भएपछि आफ्नै विरुद्धमा उर्लियो । 

    यही जुलुशको आडमा गत जुलार्ईमा सेनाले मोर्सीलाई अपदस्थ ग¥यो र अहिले आएर उनको दल मुस्लिम ब्रदरहुडलाई नै आतङ्ककारी समूहका रुपमा घोषणा ग¥यो । देशको एउटा ठूलो र लोकप्रिय यो दललाई गरिएको यो व्यवहारले त्यहाँ पनि इराक एवम् अफगानिस्तानको अर्को शृङ्खला जन्मिने हो कि भन्ने खतरा संसारसामु बढेर गएको छ 


    एक २९ वर्षीय अमेरिकी युवक एडवार्ड स्नोडेनले आफ्नै देशलाई दिएको तनावले पनि सन् २०१३ मा विश्व चर्चित घटनाको रुप लियो । अमेरिकी गुप्तचर निकायका पूर्व कर्मचारी समेत रहेका उनले उक्त निकायले गर्ने गरेका अवैधानिक गुप्तचरका सूचनाहरू मिडिया मार्फत नै सार्वजनिक गरिदिएपछि यसले विश्वमा तहल्कै मच्चायो । विकिलिक्स्कै पद चिन्ह पछ्याएका उनको यो सार्वजनिकी पछि विश्वमा सूचना हक, नागरिक स्वतन्त्रता र अभिव्यक्ति अधिकारको वकालत गरिरहेको अमेरिका सामु एक गम्भीर प्रश्न पनि उब्जिएको छ । 


    हाल स्नोडेन, रसियामा शरण लिएर बसिरहेका छन् । उनलाई शरण दिन नहुने अमेरिकी दाबी माथिको रसियाली प्रतिवाद तथा कोरियाली प्रायद्वीपका विषयमा दुई कोरियाबीचको विवादले अमेरिकालाई पनि तान्यो र विश्वयुद्ध नै हुने होकि जस्तो गरी निकै ठूलो शब्दयुद्ध भयो । यस्तो विवाद सीमाका कारण चीन र जापानबीचमा पनि देखियो । आ–आफ्नो भनी दाबी गरिरहेका दुईवटा टापुका कारण यी दुई देशमा पनि एक अर्काका विरुद्ध आ–आफ्ना राजधानीमा विरोध जुलुशहरू निस्किएका थिए । 
    

     अमेरिकी राष्ट्रपतिका रुपमा बाराक ओबामाको दोस्रो कार्यकाल तथा लगभग यस दशकका लागि चिनियाँ राष्ट्रपतिका रुपमा चुनिएका सि जिनपिङको समाचारले पनि विश्वका मिडियामा स्थान पायो । त्यस्तै उहाँहरूका बीचमा गत ८ जुनमा अमेरिकाको क्यालिफोनियामा भएको भेटले पनि एसिया र युरोपेली क्षेत्रमा व्याप्त रहेको आर्थिक मन्दीलाई सरलीकरण गर्ने र आगामी दिनमा दुई देशबीचको सम्बन्धको नयाँ नक्सा कोर्ने काममा सघाएको थियो । 


    उता देशकै पहिलो महिला प्रधानमन्त्री पाएको गर्भ गरेको थाइल्याण्डमा यो इतिहासले तीन वर्ष नै ननाघ्दै विपक्षी दलहरुले प्रधानमन्त्री हटाउने निकै आलोचित र कडा आन्दोलन थालेका छन् । संसदमा स्पष्ट बहुमत ल्याएर सरकार चलाइरहेकी उनलाई विनाकारण विपक्षीहरुले सत्ताबाट हटाउने जबर्जस्त खेल सुरु गरेका छन् । त्यस्तै बेलायतकी पूर्व प्रधानमन्त्री मार्गरेट थ्याचरको निधनको समाचारले पनि राजनीतिमा लागेका विश्वका महिलालाई आइरन लेडीको यात्राले कुनै न कुनै रुपमा राजनीतिक प्रेरणा छोडेर गएको छ । सरकारले आम चुनावको घोषणा गरिसकेको छ तर विपक्षीहरु चुनावमा नजाने भनेर आन्दोलन गरिरहेका छन् । 

     अभाव, गरिबी र पछौटेपनको पर्याय बन्ने गरेको दक्षिण एसियाली क्षेत्र पनि यसवर्षको विश्व चर्चाबाट छुटेको छैन । ओसामा  बिन लादेनपछिको अल कायदाका नेता अल जवाहिरीको अफगानिस्तानमा भएको हत्याले पनि आतङ्कवाद विरुद्धको विश्व राजनीतिको ध्यान तानेको थियो । त्यस्तै श्रीलङ्कामा गत महिना भएको संयुक्त राष्ट्रमण्डल संलग्न राष्ट्रहरूको सम्मेलनले पनि विवास्पद चर्चा बटुलेको थियो । 

    सन् २००९ मा  त्यहाँका तामिल टाइगर्सको विरुद्ध गरिएको सशक्त कारबाहीमा वर्तमान राष्ट्रपति महिन्दा राजपाक्षकै सरकारले युद्ध अपराध गरेकाले उनको आयोजनाको सो सम्मेलनमा सहभागी नहुन विश्वका नेतालाई बेलायती अधिकारवादीले माग गरे । भारतीय प्रधानमन्त्री डा. मनमोहन सिंहमाथि पनि तामिल समुदायका भारतीय संसदको दवाव प¥यो र अन्ततः उहाँ उपस्थित हुनु पनि भएन । 


    यस्तै युद्धअपराधको मुद्दाले छिमेकी राष्ट्र बङ्गलादेशलाई अहिले ४० वर्षपछि आएर नराम्ररी पोलेको छ । सन् १९७१ मा बङ्गलादेशको स्वतन्त्रता आन्दोलनका क्रममा युद्धअपराध गरेको आरोपमा त्यहाँको एक ठूलो मुस्लिम दलका नेताहरुलाई अदालतले मृत्युदण्डको सजाय सुनाइरहेको छ । यस घटनाबाट भड्किएको राजनीति बङ्गलादेशमा सितिमिती सङ्लिनेजस्तो देखिँदैन ।  

    सन् २०१४ अन्त्यसँगै नेटो सम्वद्ध राष्ट्रले आ–आफ्ना सैनिक फिर्ता गर्ने घोषण गरेको भए पनि त्यस पश्चात् समेत अमेरिकी सेना रहने नरहने भन्ने सम्बन्धमा अमेरिका र अगानिस्तानबीचको विवाद कायमै छ । त्यसपछि पनि अमेरिका र अफगानिस्तानमा १५ हजार सेना राख्न चाहान्छ भने यसका लागि अमेरिकाले तयार पारेको सम्झौतामा सही गर्न राष्ट्रपति हमिद कारजायी मानिरहेका छैनन् । 

     उता पाकिस्तानमा १२ वर्षमा राजनीतिको खोलो फर्किएको छ । सन् १९९९ मा प्रधानमन्त्री नवाज शरिफलाई जेल हालेर आफू सत्तामा आएका परवेज मुसर्रफ यतिखेर शरिफले प्रधानमन्त्रीको सपथ खाएसँगै जेलभित्र परेका छन् । अन्यत्र कतै कल्पना नगरिएको घटनाले राजनीतिमा ठाउँ लिन्छ भनेजस्तै यतिखेर शरिफ मुसर्रफमाथि सकेसम्मको रिस पोख्न सक्ने ठाउँमा पुगेका छन् । पाकिस्तानको इतिहासमै कहिल्यै नभएको देशद्रोहको आरोप अहिले मुसर्रफमाथि लगाइएको छ । 


    यता यसवर्षको लगभग अन्तिम केही दिनमात्र बाँकी रहँदा भारतीय राजनीतिमा एउटा नयाँ नामले जन्म लिएको छ । आम आदमी पार्टी र त्यसका नेता अरविन्द केजरीवाल चर्चाको केन्द्रमा उभिएका छन् । नयाँ दिल्ली राज्यको विधानसभाको निर्वाचनमा अनायस २८ स्थानमा विजय हाँसिल गरेको उक्त दलले शनिबार मात्र सरकार गठन गरेको छ । भ्रष्टाचार विरोधी अभियान सूचना हकको सशक्त कार्यान्वयनको पृष्ठभूमिबाट जन्मिएको त्यस पार्टीको आगामी संसदीय निर्वाचनमा प्राप्त हुनसक्ने स्थानको अनुमानले पनि भारतीय जनतामा उत्सुकता जगाएको छ । रासस÷एजेन्सीहरूको सहयोगमा   

No comments:

Post a Comment

बेनाममा अरुलाई गाली गलौज गर्दै जथाभाबी कमेन्ट लेख्नेहरु लाई यो साईटमा स्थान छैन तर सभ्य भाषाका रचनात्मक कमेन्ट सुझाब सल्लाह लाई भने हार्दिक स्वागत छ । तल Anonymous मा क्लिक गर्नुश अनी आफ्नो सहि नाम र सहि ईमेल सहित ईंग्लिश वा नेपाली मा कमेन्ट लेखी पठाउनुश, अरु वेबसाईट र यस् मा फरक छ बुझी दिनुहोला धन्यवाद । address for send news/views/Article/comments : Email - info@nepalmother.com - सम्पादक